مختصات مفهومی «تهدید و خطر جانی مادر» در قوانین سقط درمانی (تناظر ماده واحده سقط درمانی 1384 و تبصره ماده 718 ق.م.ا)

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشگاه آیت الله بروجردی(ره)

2 استادیار گروه فقه و حقوق دانشگاه شهر کرد.

10.22051/jwfs.2020.30736.2382

چکیده

قانونگذار با تقنین ماده واحده سقط درمانی 1384 و همچنین تقنین تبصره ماده 718 ق.م.ا 1392 تا حد بسیار زیادی تضارب آراء پیرامون جواز سقط را به وحدت رأی تبدیل نمود. لکن ادبیات دو ماده مذکور و تناظر آنها نسبت به یکدیگر موجب خوانشی مبهم‌گونه برای کارشناسان پزشکی و قضایی شده است تا آنجا که پنداره نسخ ماده واحده 84 به واسطه ماده 718 قوت می‌یابد. نخستین ابهام موجود به ذکر واژگان «تهدید» و «خطر» در مواد قانونی بازمی‌گردد. ماده واحده 84 مقرر می‌دارد، اگر مادر «تهدید جانی» شد با تحقق برخی شرایط جایز است جنین را سقط کند. تبصره ماده 718 ق.م.ا همین جواز را با عبارت «خطر جانی مادر» صادر می‌کند. چرا قانونگذار دو تعبیر متفاوت دارد؟ آیا هر یک از واژگان «تهدید» و «خطر» مبین موضوع خاصی هستند که قانونگذار تعمداً به ذکر هر یک از آنها اقدام کرده است؟ دومین ابهام موجود، پیرامون امکان توسعه مفهوم شرطِ تهدید یا خطر جانی است؛ آیا مقصود قانونگذار از شرط «تهدید یا خطر جانی» منحصر در وقوع مرگ است یا از کار افتادن و از بین رفتن اعضاء را نیز شامل می‌شود؟ مقاله حاضر بر اساس داده‌های پزشکی و فقهی از روش توصیفی تحلیلی بهره برده و نتیجه می‌گرد که میان واژگان «تهدید» و «خطر» در لسان قانونگذار، تفاوت ماهوی وجود دارد که همین تفاوت مانع از نسخ ماده واحده 84 است. همچنین نتیجه می‌شود در خصوص امکان توسعه مفهوم خطر جانی به زوال اعضاء و منافع بایستی میان قبل و بعد از ولوج روح تفاوت قائل شد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Conceptual Coordinates of "Mother Life Threat and Risk" in Therapeutic Abortion Laws

نویسندگان [English]

  • taha zargarian 1
  • Mohammad Ja'far Sadegh Pour 2
  • Meysam Khazaei 1

2 Assistant Professor of Jurisprudence and Law, University of Shahr

چکیده [English]

The legislature, by enacting the abortion clause in Article 1384 as well as the enactment of clause 718 in 1392, greatly altered the disagreement over the abortion license. However, the literature of the two articles and their correspondence with each other has led to a vague reading for medical and judicial experts as far as the notion of Article 84 is strengthened by Article 718. The first ambiguity goes back to the words "threat" and "danger" in the legal material. Article 84 states that it is permissible to abort the fetus if the mother becomes a "life threat". Note Article 718 BC issues the same license with the term "mother's life threat". Why do legislators have two different interpretations? Do each of the words 'threat' and 'danger' represent a particular issue that the legislator has deliberately referred to? The second ambiguity surrounding the possibility of extending the concept of conditional threat or life-threatening; does the legislature's intent of the term "life-threatening or threatening" exclusively involve the death, or does it include the disabling and destruction of organs? The present article uses a descriptive-analytical method based on medical and jurisprudential data and concludes that there is a substantial difference between the words "threat" and "danger" in the legislature's language, which precludes the issue of Article 84 of the Constitution. It is also concluded that the possibility of developing the concept of life-threatening organ failure and benefits must be differentiated between pre- and post-cure of the soul.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mother
  • abortion
  • life threat
  • benefits
References
Ibn-Manzur, M. (1993). Lissan al-Arab. Vol. 14. Beirut: Dar al-Fikr .(Text in Persian).
Ibn Fares, A. (1983). Mo'jam Maqayes al-Loghah. Vol. 5. Qom:  Islamic Broadcasting Office of Qom Seminary (Text in Persian).
Tabrizi, J. (2006). Serat al-nejah. Vol. 5. Qom: Dar al-Sedighah al-Shahidah (Text in Persian).
Jafarilangroudi, M. (1984). Property rights. Tehran: Ganjdanesh  (Text in Persian).
Khamenei, A. (1999). Ajvebah Al-esteftaat. Vol. 2. Beirut: Al-dar al-Islamyah (Text in Persian).
Khomeini, R. (2001). Istefta'at. Vol. 3. Qom: Islamic Publications Office Affiliated with the Society of Qom Seminary Teachers (Text in Persian).
 Khoee, A. (1995). Serat al-nejah. Vol. 2.  Qom: Maktab Nashr al-Montakhab (Text in Persian).
 Dorland, W. (2013). Medical culture.  :(Trans by Abbas Ghaffari & Akram Abdi).Tehran: Abj Publicatio. (Text in Persian).
Sabzevari, M. (1992). Mohazab al-ahkam. Vol. 29. Qom.:Al-Menar Institute (Text in Persian).
 Hashemi Shahroudi. M. (2005).  Fiqh culture based on the religion of Ahl al-bayt. Vol2. Qom: Islamic Jurisprudence Encyclopedia (Text in Persian).
Shrif mortezah, A. (1994). Al-intesar fi inferadat al-imamyieh. Qom: Islamic Publications Office Affiliated with the Society of Qom Seminary Teachers (Text in Persian).
Sadr,M. (1999). Mavara al-figh. Vol. 9. Beirut: Dar al-Adhva  (Text in Persian).
 Toreihi, F. (1995). Majma 'al-Bahrain. Vol. 4. Tehran:  Mortazavi Publications (Text in Persian).
 Abdi, M. (2019).  Specialized working group on medical abortion. Qom: Qom Legal Medicine Jurisprudence Research Center (Text in Persian).
 Gorji, A. (2015). History of jurisprudence and jurisprudents. Tehran: Samt Publications (Text in Persian).
 Goodarzi, F. (1995). Legal medicine. Tehran: Einstein Publications (Text in Persian).
Vaaseti Zobaidi, M. (1993). Taj al-arus min jawahir al-qamus. Vol. 6. Beirut: Dār al-Fikr.(Text in Persian).
 Muzaffar, M. (1993). Al-mantiq. (Trans by A, Shrirvani). Qom: Dar al-ilm Publications. (text in Persian)
Makarem Shirazi, N. (2001). Bohooth faqiha ham'mah. Qom: Amir Al-Muminin Schoo. (Text in Persian).
Movahedi Lankarani, M. (2004). Jame al-masail. Qom: Amir Ghalam Publications (Text in Persian).
Najafi, M. (1983). Javaher al-kalam fi sharh sharae ' al-eslam. Vol. 7. Beirut: Dar Ehia al-Tourath al-Arabi (Text in Persian).
Mohaqeq, H. (1987). Share’ al-eslam fi mase’l al-hilal va al-haram. Vol. 4. Qom: Ismaeiliyan Foundation (Text in Persian).
 Devereux G. (1954). A typological study of abortion in 350 primitives, ancient and pre-industrial societies. In H. Rosen (Ed.), Therapeutic abortion. New York: The Julian Press Inc.
Goldman, M., &, Hatch, M.C. (2000). Woman and health. Houston: Gulf Professional Publishing.
Veatch, R.M. (2000). Cross cultural perspectives in medical ethics. Boston: Jones & Bartlett Learning.
Mohagheghzadeh, A., Zargaran, A., & Daneshamuz, S. (2011). Cosmetic sciences from ancient Persia. Tehran. Pharm Hist.
Nie, JB. (2012). Medical ethics in China: A transcultural interpretation. New York: Routledge.
Wilcox, A.J. (1984).. Accuracy of spontaneous abortion recall. Beirut. Am J Epidemiol.
Roche, N.E. (2004). Therapeutic abortion e-medicine.
Atrak, H. (2008). Abortion and its philosophical identity in medical ethics. Medical Ethics and History of Medicine, 3; 55-64 (Text in Persian).